YAZARLAR

İMBAT

Güçlü ÇEZİK

BİRLİKTE RAHMET, AYRILIKTA AZAP!

[07-10-2009]

Oktay Vural önceki gün konuşmasının bir yerinde “Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır” sözünü kullanmış ve başbakanı ayrışma yaratmakla suçlamış.

Oktay Vural'ın sözleri bana rahmetli Ahmet Taner Kışlalı'nın derslerini hatırlattı. Kışlalı İlef'te (A.Ü. İletişim Fakültesi) bizim Siyaset Bilimi hocamızdı. Arabasına yerleştirilen bir bombayla kalleşçe katledildi. Biz öğrencilerine bugün Türkiye'nin tartıştığı konuları daha 90'lı yıllarda, neredeyse 15 yıl öncesinden haber veriyordu. Türkiye'nin siyaset bilimi alanındaki en değerli isimlerindendi.

Rahmetli Kışlalı, derslerinde sık sık varoşların Türkiye'nin siyaset matematiğini nasıl değiştireceğinden bahseder, oy deposu olan bu varoşların ya dinci, ya da milliyetçi siyasi akımlara hizmet edeceğini, sosyolojik süreçleriyle birlikte çok güzel anlatırdı.

Ama en çok Yugoslavya ile Türkiye arasındaki fark üzerinde dururdu. Daha doğrusu Tito'nun kurduğu sistem ile Atatürk'ün kurduğu sistem arasındaki farkı vurgulardı. Yugoslavya'nın çok kanlı bir iç savaş sonrası paramparça olmasına rağmen, Türkiye'nin halen dimdik ayakta olmasını da bu farka bağlardı.

Rahmetli hocam A. Taner Kışlalı Atatürk ile Tito'nun sistemleri arasındaki farkı tek bir cümleye sığdırabilecek kadar büyük bir siyaset bilimcisiydi. Derdi ki: “Atatürk benzerlikleri, Tito ise farklılıkları kurumlaştırmıştır.”

Evet, sihirli cümle buydu. Tito, ülkesindeki devlet kurumlarını her etnik gruba ayrı özgürlük alanları yaratacak şekilde kurumlaştırmıştı. Kosova'yı gördüğüm için, Tito'nun sisteminin günlük yaşamdaki izlerini anlatmaya kalksam sayfalara sığmaz. Ama şöyle özetleyebilirim, Arnavutlar, Türkler, Sırplar, Boşnaklar vd. gibi her etnik grup için ayrı ayrı grup özgürlükleri tanınmış, ana dilinde eğitim, devletin resmi yazışmalarında bu dillerin kullanılabilmesi vs. gibi pek çok ayrıcalık kabul edilmişti. Atatürk ise tam tersine, sayısız etnik ve dinsel kökenden gelen halkının farklılıklarına göre ayrıştırmak yerine, ortak yönlerini kurumlaştırmıştı. Devlet kurumları ve resmi dairelerde herkesin aynı kurallara, kanunlara göre eşit muamele görmesini benimsemiş, kendi sözleriyle “Diyarbakırlı, Vanlı,Erzurumlu, Trabzonlu, İstanbullu, Trakyalı ve Makedonyalı hep aynı cevherin damarlarıdır. Bu damarlar birbirini tanısın.” demişti.

İşte bu nedenledir ki, Yugoslavya Avrupa'nın göbeğinde olmasına rağmen, komşunun komşuyu katlettiği kanlı bir iç savaş sonrası paramparça olmaktan kurtulamadı. Ama Türkiye Cumhuriyeti, yabancıların iştahını kabartan çok daha zengin kaynaklara sahip olmasına rağmen çok şükür ki halen ayakta.

Soruyorum, Türkiye Cumhuriyeti'ni yönetenler farklılıkları vurgulayacaklarına, 70 milyonun ortak özelliklerini vurgulamayı tercih etseler daha iyi olmaz mı? Bir başbakan çıkıp dese ki “70 milyon hepimiz bu toprakların insanıyız, birbirimizle akrabayız, Geçmişte işgalcilere karşı topyekün mücadele ederek bu devleti kurduk, şehitlerimizin kanıyla vatanımızın sınırlarını çizdik. Anayasa ve yasalar önünde hepimiz biriz, eşitiz. Bu eşitliğimiz anayasa ve yasalarla güvence altına alınmıştır. Kimse yasalar önünde daha aşağıda ya da daha yukarıda değildir” dese ne kaybedilir?

Asıl soruyu sormadım. Diyelim ki ayrımcıların istediği oldu ve yasalara etnik ayrıcalıklar ekledik. Peki, Diyarbakır'da annesi Türk, babası Kürt olan bir çocuğun anadilinin Türkçe mi yoksa Kürtçe mi olduğu kabul edilecek? Ya da Aydın'da annesi Kürt, babası Türk olan bir çocuğun anadili ne olacak? Bu sorunlar Yugoslavya'da yaşandı ve şimdi Türkiye'ye yaşatılmaya çalışılıyor. Etnik ayrımcılığı savunanlar bu ayrıntıları iyi düşünmeli ve tehlikeyi görmelidirler.