YAZARLAR

İMBAT

Güçlü ÇEZİK

AMERİKAN USULÜ SORUŞTURMA

[27-02-2009]

1950'li yıllarda ABD'de Mc Carthy adlı bir senatör, elinde 200 kişilik bir listeyle ABD demokrasisinde kara leke olarak kabul edilen bir soruşturma başlattı.

Bu 200 kişilik listede sendikacılardan yazarlara, müzisyenlerden eğitimcilere, askerlerden bilimadamlarına, oyunculara ve televizyonculara kadar her kesimden aydın insan vardı. Eşcinseller ve alkolikler bile! Mc Carthy bu listedeki herkesin komünist, vatan haini, rejim ve demokrasi düşmanı olduğunu ilan etti. Elinde listeyle kürsülerde bağırıyor, bu insanların hükümeti devirmeye, rejimi değiştirmeye, darbe yapmaya çalıştığını söylüyordu. Ortaya çıkan korku ve endişe duyguları, halkın büyük kesiminin destek vermesini sağladı. Bu iddiaları soruşturmak için bir komite kuruldu.

Liste de kimler yoktu ki? Dünyanın en büyük dahisi ve hayatı boyunca siyasete hiç karışmamış olan Fizikçi Einstein, dünyaca ünlü Charlie Chaplin, Bertolt Brecht, Orson Welles, Arthur Miller, Elia Kazan (Kayseri asıllı bir Ermeni'dir) bu isimlerin önde gelenleridir.

“Cadı Avı” diye tarihe geçen bu soruşturmada elde hiçbir delil olmadığı halde listedeki insanlar yargılanmaya, sorgulanmaya başlandı. Bu insanların çalıştığı televizyonlar, film şirketleri, tiyatrolar, gazeteler baskı altına alındı ve bazıları direnemeyerek kapandı.

Bu insanların bütün yakınları, akrabaları, iş ortakları da göz hapsine alındı, sorgulandı ve ifade vermeye zorlandı. Sadece listedeki 200 kişiye değil, bu 200 kişinin yakın çevresine de suçlu muamelesi yapılarak, bu insanlar topluma hedef gösterildi, küçük düşürüldü ve iş bulamaz, çalışamaz hale getirildi.

O dönem ABD tarihine “Korku Dönemi” olarak geçti. İnsanlar kendilerinin de kara listeye eklenmesinden ve bütün hayatlarının mahvolmasından korkar hale geldiler. Çünkü bir kişinin adı listeye alındı mı, yalnızca kendisi değil, ailesi ve çocukları bile suçlu ilan ediliyordu.

Kara listedeki insanların bilinen tek ortak yanı, hükümetin politikalarına muhalif olmalarıydı. Bu insanlar sorguya çekilirken arkadaşlarını ihbar etmeleri isteniyor, karşılığında şan, şöhret, para ve parlak bir kariyer vaadediliyordu. Nitekim bu teklifi kabul eden Elia Kazan için bu vaad gerçekleşmiştir. Bu soruşturmanın hukuk dışı olduğu ve anayasanın çiğnendiği gerekçesiyle soruları yanıtlamayı reddeden Hollywood ünlülerinin ortak kaderi ise işsiz kalmak olup, bazıları da hapse atıldı ya da sürgüne yollandı. İçlerinde intihar edenler ya da hayatının geri kalanını yapayalnız ve sefil şekilde geçirenler oldu.

Soruşturmayı gündeme getiren, hukuka aykırı yönlerini halka duyurmakta ısrar eden, gerçekleri açıklamaya çalışan medya kuruluşları ise baskı altına alındı, komitenin yönlendirdiği, Mc Carthy'nin halka çağrı yaptığı parasal boykotlarla yayın hayatına son vermek zorunda bırakıldı.

Peki vatan haini, demokrasi düşmanı ilan edilen bu 200 kişilik listeye, soruşturmaya ne oldu?

Liste önce 80 kişiye indirildi çünkü aylar geçtiği halde herhangi bir delil bulunamamıştı. Yine ilerleme sağlanamadı ve kara liste 50 kişiye düşürüldü. Bu 50 kişi hakkında da ciddiye alınır hiçbir kanıt bulunamayınca hepsi beraat etti. Sonunda McCarthy orduyla dalaşınca halkın sabrı taştı. Onlarca aydın ve sanatçı yargılanırken sesini çıkartmayan kamuoyu, sıra orduya gelince McCarthy'yi affetmedi ve harcadı.

MC CARTHY BİR SONRAKİ SEÇİMLERDE SİYASET SAHNESİNDEN SİLİNDİ!

Bütün bu yazdıklarım size tanıdık geldi mi? Türkiye'de olanlar, MADE IN ABD'dir...