YAZARLAR

İMBAT

Güçlü ÇEZİK

Demokrasi Nasıl İşler?

[19-07-2008]

2002 yılında Avrupa gazeteleri Avusturya'daki gelişmeleri şu başlıkla sütunlara taşımışlardı:

“Haider'in siyasal hayattan çekileceğini açıklamasından sonra partisi FPÖ bölündü. Başbakan Yardımcısı ile Maliye Bakanı istifa ettiler.”

Haider %36,51 oyla iktidar ortağı olduğu halde, ırkçı söylemleri nedeniyle bütün kesimlerin tepkisini çekmiş, bütün Avrupa ayağa kalmıştı. %36,51 ile iktidara gelen Haider sonunda istifa ederek sahneden çekilmişti. İstifasını hükümette başka istifalar izledi ve kriz aşıldı. Avusturya rahatladı.

Peki istifa etmeseydi ve söylemlerine devam etseydi Avusturya'nın başına neler gelebilirdi, kestirebiliyor musunuz?

Demokrasi yalnızca sandıktan çıkan oylara yaslanmak olsaydı, bunca denetleyici kurum ve yapıya gerek olmazdı. İfade özgürlüğüne ihtiyaç bile olmazdı. Çünkü her konuda sandıktan çıkan oylara bakılır ve en çok oyu alanlar her istediğini yapardı. En çok oyu alanlar her istediğini yapacaksa muhalefete, ifade özgürlüğüne ne gerek var ki?

Demek ki demokrasinin uzlaşmayla, huzurla, barış ve anlayışla da ilgisi var. Bunlar olmadığında %90 oy bile alsan ülkeyi düze çıkaramaz, kaosa sürüklersin.

Haider istifa ettikten sonra Avusturya'nın AB içerisinde ağırlığı, saygınlığı iyice arttı. Demek ki demokrasilerde %36,51 bile sonsuz özgürlük vermiyor. Demek ki halkın oyuyla iktidara gelenler bir AB ülkesinde bile iktidardan uzaklaştırılabiliyor.

Peki ya Türkiye? Krizleri, kavgaları ve darbeleri engellemek için istifa etmeyi, tekrar halka gitmeyi göze alabilen kaç başbakan tanıyorsunuz? Hatırlıyorum da, pek çok belgeselde tanıklar “Menderes istifa edip seçime gitseydi müdahale olmazdı” diyordu. Yine farklı farklı belgesel ve tv programlarında dönemin tanıklarının “Demirel istifa edip sine-i millete dönseydi müdahale olmazdı” dediklerini hatırlıyorum.

Yine Ecevit'in son döneminde, daha önce de 70'li yıllarda en kritik dönemlerde istifa edebildiğini ve seçimler sayesinde krizin bittiğini, ülkenin biraz olsun nefes aldığını da hatırlıyorum.

Düşünüyorum da, zirvedeyken koltuğunu bırakmak sınavların en zoru mu? Acaba zafer sarhoşluğu insanın koltuğa tutkuyla sarılmasına mı yol açıyor? Koltuğu kaybetme korkusu insanın sağduyusunu, aklını başından mı alıyor?

Belki koltuğu bırakmak mangal gibi yürek istiyor. Ya da kendini o koltuğa getiren oyların ülkeyi daha iyiye, huzura, barışa, birliğe ve refaha götürmek için çok büyük bir sorumluluk verdiği unutuluyor. Halkın o oyları neden verdiği unutuluyor. Koltuk baba mirası ve hazine gibi görülüyor.

Koltuk halka değil, halk koltuğa kul sanılıyor. Sistem tıkanınca da bir lavabo açıcı gibi ülke darbe ortamına sürükleniyor.