Afganlı yazar Khaled Hosseını (Halit Hüseyin) tarafından 2003 yıllarında Amerika’da Yazılarak yayın hayatına giren romanı okuduktan sonra Afganistan ile ilgili yazılara baş vurma zorunda kaldım..
Türkiye ile gönül bağı olan bu ülke niçin bu kadar gelişmişlikten uzak ve niçin halkı hep savaşmak zorunda kaldı?
Yüzölçümü 652.009 km2, nüfusu 27 milyon, başkent Kâbil ise 2.900.000 civarında resmi dili Peştuca, Farsça, Özbekçe, Türkmence diğer önemli şehirleri de Herat, Kandehar, Pencap, Belh, Bedahşah, Devlet tâbâd ve Mezar- ı Şerif´dir..
Halkın yüzde 80 i tarım ve hayvancılıkla uğraşır Kişi başı yıllık milli gelir250-260 dolar civarındadır.
İnsanlarının yaşam süresi erkeklerde 45.8, kadınlarda ise 46.3 yıldır. Okuma yazma oranı %30-40 civarındadır.
Afganistan’daki etnik grupların içerisinde Afganlardan sonra Türkler gelir 6 milyon civarında olan Türkler genel olarak şu isimlerle anılır. Özbekler, Halaçlar, Türkmenler, Teksalur, Kıpçak, Karluk, Karakalpaklar, Çağataylar, Hazaralar, Aymaklar vb. gruplar, oymaklar halinde yaşayan bu Türklerin dilinin Peştucadan, Hintçeden, Fransçadan etkilenerek değişimlere uğradığı görülür. Afgan Türkistan’ı denilen bölgede tarım ve ticaretle uğraşan Özbeklerin Türkiye´de en tanınmış kişisi general Raşit Dostan´dur. Ailesi Ankara´da yaşamaktadır. Afganistan da nüfusun %99´u Müslüman’dır.
Halkın sosyal hayatında din tasavvuf ve mezheçler, tarikatlar fazlasıyla etkilidir. Talibanın bu kadar güçlenmesi de buna bağlıdır. Özellikle Sovyet işgalinin ve onun kurduğu Babrak Karmal kukla hükümetinin yıkılmasında etkili olan şeyhlerin, tarikatların mezheplerinin şeriata yönelmesi, Talibanı güçlendirmişti Nato ve Amerikanın müdahalesiyle Taliban dağlara ve daha iç bölgelere çekildi, fakat ülkenin huzurunu bozan intihar saldırılarıyla hergün gündemde..
Zamanında (1921-1927-1928 yıllarında) Türkiye’nin Afganistan´a gönderdiği uzman öğretmenler ve subaylarla başlayan sıcak yakınlık şimdi yine devam ediyor. Afganistan da şu an Nato emrinde çalışan 700 Türk askeri 1700 sayısına çıktı. Türkiye´de bir Afgan taburu eğitilerek aynı çalışmalar Afganistan da da devam edecek ve bu konuda 50 milyon dolarlık yatırım yapılacak. Afganista´nın eğitime ve alt yapısında güzel ve yararlı çalışmalar yapan Türk birliği Afganlılar tarafından çok sevilmektedir.
Ancak bu romanı okuduktan sonra Talibanın ülke için askerlerimiz için ne kadar tehlikeli olduğunu anladım ve üzüldüm. Zavallı ülkenin zavallı insanları, İran´a, Pakistan´a Hindistan´a, Amerika’ya kaçmaya, ülkesini terk etmeye devam edecek Allah, Afganlı kadınları, kızları, hatta küçük erkek çocukları Talibanın şerrinden korusun diyorum.
[Bu sayfa 254 kez görüntülendi.]
Beyhan ERDOĞAN TARAFINDAN YAZILMIŞ DİĞER KÖŞE YAZILARI