logo

20 Eylül 2007

Aydın köylüsü emektar ciplerden vazgeçemiyor

Türkiye’de 1960’lı yıllarda resmi kurumlarda ve askeri alanda kullanılmaya başlanan ve bir müddet sonra lüks otomobiller çıkınca çiftçilerin eline düşen 4 çeker arazi cipleri Aydın dağlarında üretim yapan çiftçilerin vazgeçemediği tek araç. Gelişen teknolojiye rağmen yeri doldurulamayan arazi cipleri yaklaşık yarım asırdır sürekli tamir edilip kullanılıyor. Tamiratını sadece eski ustaların ve onların yanında yetişen çok az sayıdaki ustanın yapabildiği cipler Aydın’da yaklaşık yarım asırdır hem sahiplerinin hem de tamircilerinin ekmek kapısı haline geldi.
Aydın’ın en meşhur cip tamircilerinden Gürbüz Özince il genelinde bulunan yaklaşık 2 bin civarındaki cipin yarısından fazlasını kendi aracı gibi tanıyor. Adeta doktor-hasta ilişkisi kurduğu ciplerin hepsini kendi hastası ve yaşatılması gereken bir canlı gibi gören 30 yıllık usta Gürbüz Özince aynı zamanda baba mesleği olan cip tamirciliği ile tarıma da hizmet verdiğine inanıyor. Bu güne kadar hiç işsizlik sorunu ve ekonomik krizden etkilenmediğini belirten Özince aynı zamanda randevu ile çalışıyor.
Yeni üretilen araçların eski araçlar kadar sağlam olmadığını ve Aydın dağlarına en uygun aracın yeşil arazi cipleri olduğunu belirten Gürbüz Özince Aydın’daki en yaşlı aracın 1951 Model Erdoğan Sarı isimli müşterisinde olduğunu ve halen bu aracın saat gibi çalıştığını söyledi. Aydın’da bazılarının hobi, bir çoğunun ise arazi şartları nedeniyle mecburiyetten eski cipleri kullandığını belirten Gürbüz Özince “Eskiden tüm tamirciler cipden anlardı. Ancak şu anda koskoca Aydın sanayinde cip tamiratı yapan sadece iki usta kaldık. Ben zaten bu mesleği babamdan öğrendim. Yabancı sermaye parça satabilmek için yeni çıkan otomobillerde tamiratı ortadan kaldırdı. Şu anda komple parça değiştirilerek araçlar tamir edilmeye çalışılıyor. Yani yeni model arabalarda rektefe olayı ortadan kalktı. Tamirciler yeni araçları ellerine bile süremez oldu. Eski araçlar kemikli ve şaseli araba. Tamir edip edip yıllarca kullanılıyor. Aydın’ın dağ köylerinde yaşayanlar için en düşüğü 1951- en yükseği 1970 model olan cipler vazgeçilmez araçlar. Ekonomik durgunluğa rağmen ciplere olan sevdam nedeniyle yıllardır hiç iş sıkıntısı yaşamadım” dedi.
1941 yılında ABD ordusu için imal edilen hafif, manevra kabiliyeti yüksek ve sağlam ciplerin CJ serisinde 8 ayrı modeli geliştirilip üretildi. Bu araca benzer özellikteki aşırı lüks olmayan ancak çok dayanıklı araçların üretimi Türkiye’de de 1970 yılına kadar devam etti. 1970 yılından sonra üretilmeyen araçlar yoğun olarak dağların verimli olduğu Aydın ve Karadeniz bölgesinde kullanılıyor. Yeni araçlar hem çok pahalı hem de fazla dayanıklı olmadığı için tarım sektöründe kullanılamıyor. Yaylalardaki çiftçiler tarafından kullanılan bir çok araç miras yoluyla babadan oğla geçiyor.

(İHA)

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR:  ÖZDEMİR: "ATA'DAN AYRI GEÇEN 79 YIL"

Share