logo

15 Ağustos 2013

Kimi aykırılıklar

-15.08.2013- Sözcü-Yekta Güngör Özden-

Med­ya­nın ge­niş bi­çim­de yer ver­di­ği tar­tış­ma­lar, is­ter is­te­mez de­ği­nil­me­yi ge­rek­tir­mek­te­dir. Ka­mu­oyu­nu ay­dın­lat­mak için gö­rüş açık­la­mak, çö­zü­me kat­kı­da bu­lun­mak gö­rev sa­yı­la­cak bir tu­tum­dur. Si­liv­ri yar­gı­la­ma­sı­nın Bal­yoz ve Er­ge­ne­kon da­va­la­rı ka­rar­la­rıy­la sı­cak­lı­ğı­nı ko­ru­du­ğu bir za­man­da ada­le­tin an­lam ve ama­cı­na uy­gun so­nuç­lar öz­le­miy­le her yurt­ta­şın ka­nı­sı­nı açık­la­ma­sı en do­ğal hak­kı­dır. Bu bağ­lam­da ya­kın­ma­la­rı, eleş­ti­ri ve ya­nıt­la­rı gö­ze­te­rek özet­le dü­şün­ce be­lirt­mek ya­rar­lı bir ça­lış­ma­dır. Bal­yoz ka­ra­rı­nın Yar­gı­tay in­ce­le­me­si (de­ne­ti­mi) sür­mek­te­dir. Yar­gı­ta­y’­ın 160’dan faz­la üyey­le ye­ni ya­pı­lan­ma­sı, Dai­re ku­rul­la­rın­da­ki de­ği­şik­lik, 12 Ey­lül 2010 Hal­koy­la­ma­sı so­nu­cu Ana­ya­sa­’da­ki il­gi­li ku­ra­la bağ­lı ola­rak ger­çek­leş­ti­ğin­den ik­ti­dar et­ki­si ola­sı­lık­la­rı tar­tı­şıl­mak­ta­dır. Ku­rul­la­rın mah­ke­me­ler gi­bi oluş­tu­rul­du­ğu en­di­şe­si söz ko­nu­su­dur. Ha­kim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Ku­ru­lu­’nun yap­tı­ğı ata­ma­la­rın Ku­ru­l’­un Baş­ka­nı­’nın Ada­let Ba­ka­nı ol­du­ğu gö­ze­ti­le­rek ki­mi so­ru­la­ra açık ol­du­ğu iz­len­mek­te­dir. Ya­sa­ma or­ga­nı­nın sa­yı­sal ço­ğun­lu­ğuy­la hu­kuk si­ya­sal­la­şır, yet­ki­li ku­rul­la­rın yan­daş­lı­ğıy­la yar­gı ba­ğım­sız­lı­ğı­nı ve yan­sız­lı­ğı­nı yi­ti­rir­se ne de­mok­ra­si olur ne hu­kuk ne de ada­let… Mah­ke­me üye­le­ri­nin tar­tı­şı­lan ka­rar­la­rı Yar­gı­ta­y’­ın ya­pı­sı­na gü­ve­ne­rek ver­miş ola­bi­le­cek­le­ri de unu­tul­ma­ma­lı­dır. Mah­ke­me­le­rin ku­ru­lu­şu­na iliş­kin 26.09.2004 gün­lü, 5235 no.lu ya­sa­nın 9. mad­de­si­ne gö­re Ağır Ce­za Mah­ke­me­le­ri bir baş­kan ve iki üye ile top­la­nır. Gö­rüş­me­de, Baş­ka­nın yar­gıç ve avu­kat aday­la­rı­nı al­ma­sı dı­şın­da, ka­rar ev­re­sin­de anı­lan üç ki­şi­den baş­ka­sı bu­lu­na­maz. Bu du­rum, Ce­za Yar­gı­la­ma­sı Ya­sa­sı­’nın 227/1. mad­de­si­nin ge­re­ği­dir. Olu­şu­ma ay­kı­rı­lık­ta, yi­ne Ce­za Yar­gı­la­ma Ya­sa­sı­’nın 7. mad­de­si­ne gö­re “..gö­rev­li ol­ma­yan ha­kim ve­ya mah­ke­me­ce ya­pı­lan iş­lem­ler hü­küm­süz­dü­r”. Ye­dek üye­le­rin ka­tıl­ma­sıy­la oluş­tu­rul­du­ğu açık­la­nan ka­rar­la­rın ge­çer­li­li­ği­ni hu­kuk­sal yön­den sa­vun­mak ola­nak­sız­dır. So­run, yan­daş­lık ya da kar­şıt­lık­la de­ğil, ger­çek­li­lik­le çö­züm­le­nir. Ya­sa­’nın 188. mad­de­si de üç yar­gıç sı­nı­rı­nı doğ­ru­la­mak­ta­dır.
Da­ha­sı
Kuş­kuy­la, ku­run­tuy­la, amaç­lı suç­la­ma bi­rey­ler ara­sın­da ola­bi­lir. Ama cum­hu­ri­yet sav­cı­la­rı­nın im­za­la­dı­ğı bir id­di­ana­me­de ka­nıt­sız, da­ya­nak­sız, duy­gu­sal bir suç­la­ma as­la ola­maz. Si­ya­sal ve özel amaç­lı bi­çim­sel da­va­la­ra ne­den olan id­di­ana­me­ler, ba­ğım­sız mah­ke­me­le­rin ka­ra­rıy­la de­ğer­len­di­ri­lip ge­çer­siz kı­lı­nır. Ka­mu adı­na da­va aç­ma yet­ki­si ta­nı­nan sav­cı­lar, sa­nık le­hi­ne olan ka­nıt­la­rı da gös­ter­mek zo­run­da­dır. (Ce­za Yar­gı­la­ma Ya­sa­sı, mad. 170/5) Mah­ke­me­nin sa­vun­ma­ya say­gı­lı ol­ma­sı ken­di say­gın­lı­ğı­nın ko­şu­lu­dur. Böy­le ol­maz­sa ada­let­ten söz edi­le­mez. Yan­lı ve yan­lış ka­rar­lar sa­nık­la­rı de­ğil ka­ra­rı ve­ren­le­ri mah­kum eder. Ki­mi da­va­la­rın bir şey ka­zan­dır­ma­yıp, çok şe­yi yi­tirt­ti­ği anım­san­ma­lı­dır. Ay­rış­ma, ku­tup­laş­ma, dev­le­te ve yar­gı­ya gü­ven­siz­lik, top­lum­sal ba­rı­şa yı­kım, de­mok­ra­tik de­ğer­le­re göl­ge ge­tir­di­ği, ki­mi or­gan ve güç­le­ri yıp­rat­tı­ğı bi­lin­me­li, hu­kuk­ta aç­tı­ğı ona­rıl­ma­sı güç ya­ra­la­rın so­nuç­la­rı unu­tul­ma­ma­lı­dır. Ge­nel­kur­may Baş­ka­nı­’nın gö­rev sü­re­si için­de gö­re­viy­le il­gi­li ve iliş­ki­li suç­la­rın­da Ana­ya­sa Mah­ke­me­si­’n­de yar­gı­lan­ma­sı­nın (Ana­ya­sa mad. 148/7) göz ar­dı ge­rek­çe­si de me­rak edil­mek­te­dir. Hu­kuk­sal ay­kı­rı­lık­lar ge­çer­li­ği (meş­ru­iye­ti) or­ta­dan kal­dı­rır. Ata­dık­la­rı Ge­nel­kur­may Baş­ka­nı gö­rev sü­re­sin­de suç iş­le­miş­se emek­li­ye ay­rı­lın­ca­ya ka­dar bir­lik­te ça­lı­şan Cum­hur­baş­ka­nı, Baş­ba­kan, Mil­li Sa­vun­ma Ba­ka­nı­’nın na­sıl ay­rı dü­şü­nül­dü­ğü de ay­rı bir so­ru… Önem­le vur­gu­la­mak ge­re­kir ki her­han­gi bir he­sap­laş­ma­nın ala­nı ve ara­cı du­ru­mu­na dü­şü­rü­len yar­gı, yar­gı de­ğil­dir. Yar­gı­sı kuş­ku­lu ül­ke­ler­de hiç­bir öz­gür­lük­ten ve gü­ven­lik­ten söz edi­le­mez.

 

(Yekta Güngör ÖZDEN)

Share